Prezident İlham Əliyev bu il yanvarın 18-də Davosda Çinin CGTN televiziya kanalına müsahibəsi zamanı Azərbaycanda investisiya mühitinin çox müsbət olduğunu, xarici və yerli investisiyaların lazımınca qorunduğunu vurğulayaraq bildirmişdi ki, qeyri-enerji sektoruna, infrastruktura, xüsusilə nəqliyyat infrastrukturuna, bərpaolunan enerji mənbələrinə yönəlmiş investisiyalar ölkəmiz üçün əsas prioritetlərdən biridir. Həmçinin ölkəmizin Bakı yaxınlığında yerləşən Ələt bölgəsində azad iqtisadi zonasının açılmasının sonuncu mərhələsində olduğunu diqqətə çatdıran dövlət başçımız Çin şirkətlərinin bu fürsətlərə diqqət yetirəcəklərinə ümidvar olduğunu söyləmişdi.
Azərbaycan–Çin iqtisadi əməkdaşlığının nəticəsi olaraq bugünlərdə Çin Xalq Respublikasının “Shandong Port Group”-un idarə heyətinin sədri və baş direktoru Li Fenqlinin rəhbərlik etdiyi nümayəndə heyəti ölkəmizə işgüzar səfər edib. Səfərin məqsədi Şandonq Port Qrupu ilə Azərbaycanın bir sıra dövlət orqanları və qurumları, o cümlədən Bakı Limanı arasında əməkdaşlığı inkişaf etdirmək, mövcud biznes və ticarət imkanlarının daha da genişləndirilməsi barədə müzakirələr aparmaqdır. Səfər çərçivəsində aprelin 17-də “Bakı Beynəlxalq Dəniz Ticarət Limanı” QSC ilə Çinin ən böyük limanlarından biri olan Qinqdao Limanı arasında anlaşma memorandumu imzalanıb. Bakı Limanından verilən məlumata görə, memorandumun əsas məqsədi Azərbaycandan keçən Orta Dəhliz vasitəsilə daha böyük həcmdə tranzit yük axınını cəlb etmək, adıçəkilən limanlar arasında qarşılıqlı faydalı əməkdaşlığı formalaşdırmaq və inkişaf etdirməkdir.
Bakı və Qinqdao limanları arasında imzalanmış memorandumun şərtlərinə əsasən, tərəflər liman işinin təşkili və biznes tərəfdaşları ilə əlaqələr sahəsində müasir həllərdən istifadə edərək ən yaxşı təcrübə, rəqəmsal həllər, davamlılıq və texnologiyaların tətbiqi sahəsində əməkdaşlıq edəcəklər. Eyni zamanda, limanlar arasında müasir bilik və bacarıqların öyrənilməsi məqsədilə qarşılıqlı səfərlər və təcrübə mübadilələrinin həyata keçirilməsi nəzərdə tutulur. Anlaşma memorandumuna görə, həm də Yaponiya, Cənubi Koreya və digər Şərq ölkələrindən gələn yüklərin Qinqdao Limanından Orta Dəhliz vasitəsilə Azərbaycandan daşınması mümkün olacaq. Bütövlükdə isə anlaşma memorandumu tərəflər arasında əməkdaşlığı genişləndirməklə yanaşı, Azərbaycan–Çin ticarət-iqtisadi əlaqələrinin inkişafına mühüm töhfə verəcək.
Məlumat üçün bildiririk ki, Qinqdao limanının daxil olduğu “Shandong Port Group” Çin daxilində və ölkə xaricində son dərəcə sürətlə inkişaf edən beynəlxalq şirkətdir. Tərkibinə 5 liman ərazisi daxil olan Qinqdao isə Çinin 3-cü ən böyük limanıdır. Çin, Mərkəzi Asiya və Avropaya yük nəqlində xüsusi paya sahib olan bu limanlar qrupu 2022-ci ildə dünya üzrə rekord həcmdə, 1,6 milyard tondan çox yük aşırıb. Üstəlik, adıçəkilən limanlar qrupu ötən il TEU ekvivalentində 37 milyondan çox konteyner aşıraraq dünya üzrə 3-cü yeri tutub.
Yeri gəlmişkən, Prezident İlham Əliyev Davosda çinli jurnalistin suallarını cavablandırarkən Azərbaycan hökumətinin mövcud olmayan infrastruktura investisiya yatırmağa başladığını vurğulayaraq demişdi: “Son 10 il ərzində biz Xəzər dənizində ən böyük ticarət limanlarından birini, bəlkə də ən böyüyünü inşa etdik. Onun yükaşırma qabiliyyəti 15 milyon tondur və biz onu 25 milyon tona qədər artıracağıq. Biz Xəzər dənizi ilə yükləri daşımaq üçün gəmiqayırma zavodunu inşa etdik”.
Hazırda isə Bakı Limanının tikintisinin 2-ci mərhələsinin layihələndirilməsi üzrə işlər davam etdirilir. Bakı Limanının baş direktoru Taleh Ziyadov bildirib ki, bu işlərin 2023-cü ilin sonunadək yekunlaşdırılması planlaşdırılır. Onun sözlərinə görə, layihə hazırlandıqdan sonra model təqdim olunacaq və Bakı Limanının inkişafı məhz bu modelə əsasən davam etdiriləcək. “Burada söhbət dövlət-özəl sektorun tərəfdaşlığından, yaxud 2-ci mərhələnin tamamilə dövlətimizin hesabına reallaşdırılmasından gedir”, – deyə o əlavə edib.
T. Ziyadov 2-ci mərhələ çərçivəsində konteyner daşımalarına xüsusi diqqət ayrılacağını vurğulayaraq deyib ki, Çinlə Avropa arasında böyük sayda konteynerlər aşırılır və Azərbaycan bu prosesdə hab (qovşaq) rolunu oynayır. Məlum olduğu kimi, ötən il Bakı Limanı 52,3 min konteyner aşırıb. Xatırladaq ki, birinci mərhələ çərçivəsində il ərzində 100 min konteyner aşırmaq mümkündür. İkinci mərhələ reallaşdırıldıqdan sonra bu göstərici 500 min konteynerə çatdırılacaq. Bakı Limanının olduqca strateji bir məkanda yerləşdiyini bildirən T. Ziyadov qeyd edib ki, limanın min kilometrlik radiusunda 140 milyon əhali yaşayır. Bu isə o deməkdir ki, qovşaq olaraq bütün bu əhalinin logistik xidmətləri məhz Bakı Limanı vasitəsilə həyata keçiriləcək.
Yeri gəlmişkən, 2022-ci ilin yekunlarına əsasən, Bakı limanı vasitəsilə 6,3 milyon tondan artıq yük aşırılıb ki, bu da 2021-ci illə müqayisədə 14 faiz çoxdur. Bütövlükdə isə, ikinci mərhələ üzrə genişləndirmə işləri tamamlandıqdan sonra Bakı Limanı vasitəsilə il ərzində 25 milyon ton yük aşırmaq mümkün olacaq. Bu da böyük konteyner terminalının tikintisinin ortamüddətli və uzunmüddətli perspektivinin zəruriliyindən xəbər verir.
Yaxın zamanlarda isə Bakı limanında taxıl yük terminalının inşasına başlanılması planlaşdırılır. Limandan verilən məlumata görə, artıq investorların cəlb olunması üzrə danışıqlar və layihə işləri tamamlanıb. Gələn ayın sonunadək isə Bakı Limanında mineral gübrə terminalının tikintisinin tamamlanması nəzərdə tutulur. Terminalın işə salınması iyun–iyul aylarında gözlənilir. Limandan verilən məlumata görə, yeni terminalın illik gücü 1-1,5 milyon ton təşkil edəcək. Bununla da, mineral gübrələrin aşırılmasında limanın ümumi potensialı ildə 2,5 milyon tona çatdırılacaq. Hazırda Mərkəzi Asiyadan Qərbə böyük həcmdə mineral gübrələrin aşırıldığını nəzərə alsaq, yeni terminalın böyük əhəmiyyət daşıyacağı bir daha aydın olar.
Mirbağır YAQUBZADƏ, “Xalq qəzeti”