Deyirlər ki, pis millət və xalq yoxdur, onun pis olan nümayəndələri var. Hərçənd, “xalqın pis olan nümayəndələri var” deyimi də ilk siqnaldır. Deməli, hansısa məqamda pisliklərin üzəçıxma faizi üstünlük qazanıb və bu hal pisliklə bağlı qənaət formalaşdırıb. Deməli, nəticə çıxarılmalıdır.
Digər tərəfdən, diqqətə çatdırdığımız deyim, müəyyən mənada, təsəllidir də. Bir pisliyi, ümumən, topluma şamil etməmək üçün olan təsəlli. Ancaq zaman keçdikcə, bu təsəllinin zəifliyinə şahidlik edirik. O məqamda ümidlər tükənir, obrazlı desək, gözləntilər dəfn edilir. Nəzərə alaq ki, təsəllinin özündə də bir ümid var. Nəyisə yaxşı görməyin, şahidi olduğun pisliklərin aradan qalxacağının ümidi.
Biz əsrlərlə erməni adlı qövmün düzələcəyi qənaətində olmuşuq. Daha doğrusu, bu qənaətlə itirə-itirə gəlmişik. Yəni, bəslədiyimiz ümid və inam xalqımıza baha başa gəlib. Vətən torpaqlarını peşkəş də etmişik ki, düzələcəklər. Bəli, ermənilər deyirik, fərq qoymuruq. Artıq bildirmirik ki, ortada siyasət olub. Axı, bütün pisliklər kimi, bədnam siyasətlər də özünü pisliklər üçün alətə çevirməyə hazır olanları tapır.
Niyə kimlərsə – böyük qüvvələr, güclər özlərinin avantürist niyyətləri naminə bizdən yararlanmayıblar? Görüblər ki, əyri işlər üçün əlverişli deyilik, bədxah iddialardan, xəstəlikdən uzağıq, vicdanımız təmizdir, dürüstük, içərimizdə haqq-ədalət sevgisi var. Və onu nahaqqa qurban verəcək əqidəsizlikdən kənarıq. Ancaq haqqında söz açdığımız qüvvələrin tarix boyu ermənilərdən “faydalandıqlarına” şahidliyimiz olub. Çünki ermənilər daim özlərini “təklif ediblər”. Təklif etmək bir yana, böyük güclər görüblər ki, bu millətdə pataloji xəstəlik, türklərə münasibətdə izaholunmaz nifrət toxumları var və bu toxumları azacıq suvarmaq kifayətdir ki, cücərsin, “bar versin”.
Bəli, tarixən ermənilərin işğalları, qəsbləri, soyqırımları ilə üzləşmişik. Sadəlövhcəsinə bunun dayanacağına bəslədiyimiz ümiddən daha da azğınlaşıblar. Ona görə deməliyik ki, ermənilərin bu cür vəhşi xislətə sahiblənməyində günahkar həm də bizik. Qarşılarında maneə görməyiblər, müqavimət hiss etməyiblər. Düşünüblər ki, hər şey istədikləri kimi olmalıdır.
Son iki yüz illik tarixdə ilk dəfədir ki, proseslər ermənilərin arzuladıqları tərzdə getmir. Baxın, Qarabağın hər yerinə, sanki, yağışdan sonra bitən göbələk kimi səpələndilər. 44 günlük Vətən müharibəsində murdar qanları müqəddəs yurd yerlərimizin hər bucağına töküldü. Düşündük ki, bu aqibət onlara görk olar. Amma görk olmadı. Çünki xəstəlik çıxmayıb canlarından. Digər tərəfdən, kimlərəsə o xəstəliyin nəsildən-nəslə keçməsi də vacibdir. Bu səbəbdəndir ki, qorunurlar.
Bəli, söhbət qövmlükdən çıxa bilməyən erməni toplumundan gedir. Diqqət yetirin, əvvəldə söylədiyimiz “xalqın pisi olduğu kimi, yaxşısı da var” anlamından uzağıq. Çünki pis olmağa nə var, yaxşı, müsbət imic qazanmaq çətindir. Ermənilər ikincini seçiblər. Sadə erməniləri də nəzərdə tuturuq. Heç vaxt şüurən özlərində avantürizmdən, ambisiyalardan kənarda durmaq potensialını bəsləməyiblər, buna çalışmayıblar. Bir xalqın yazıçı dediyi şəxs – Zori Balayan öz kitabında türklərə qarşı qəddarlıq səhnələrini təsvir edib öyünməyi bacarırsa, deməli ictimai təfəkkür də zaydır. Heç kəs də soruşmur ki, yazıçı nə üçün qəddarlıq səhnələrini qələmə alıb onunla öyünməlidir. Soruşmurlar, çünki zombiləşiblər.
Bəli, yaxşılıqlar, mütərəqqiliklər incəsənət nümunələrində, ədəbiyyatda yaşayır. Yəni, xalqın müsbət, bəşəri keyfiyyətləri onun yaradıcılığına hopur, özünə məhz sənət dünyasında əbədi ümman taparaq cilalanır, inkişaf edir. Nəticə etibarilə xalq özü də inkişaf edir və gələcək nəsillərin yoluna işıq saçır. Həmin nəsillərin ruh halını, estetik zövqünü formalaşdırır. Ancaq estetik zövqü, iç dünyasını formalaşdırmalı olan incəsənət erməni qövmünə xas patoloji xəstəliyinin əsiridir. Bu günlərdə İrəvanın mərkəzində “Nemezis” terror əməliyyatına həsr olunmuş abidənin ucaldılması da bu əsirliyin məhsuludur.
***
Qeyd edək ki, Azərbaycan Demokratik Respublikası və Osmanlı dövlət xadimlərini hədəf alan “Nemezis” terror əməliyyatı zamanı Osmanlı dövlətinin rəsmi şəxsləri ilə yanaşı, 1920–1922-ci illərdə Azərbaycanın sabiq baş naziri Fətəli xan Xoyski, Azərbaycan parlamentinin keçmiş sədr müavini Həsən bəy Ağayev, Azərbaycanın sabiq daxili işlər naziri Behbud xan Cavanşir, Azərbaycanın keçmiş Baş naziri Nəsib bəy Yusifbəyli... də qətlə yetiriliblər.
Əlbəttə, yuxarıda da vurğuladıq ki, terror cinayətləri erməni qövmü üçün xüsusi önəm daşıyır. XX əsr ərzində baş verən proseslər də bunun təsdiqidir. Nəhayət, əsrin sonlarına doğru Azərbaycan torpaqlarının işğalı da terrordur. Ermənistan müstəqillik əldə etdiyindən terror, belə demək mümkünsə, özünə dövlət siması qazandı. Beləcə otuz ilə yaxın müddətdə Azərbaycan türkləri dövlət terrorunun işğalçılıq mahiyyəti ilə baş-başa qaldı.
Lakin 2018-ci ildə Ermənistanda Nikol Paşinyanın hakimiyyətə gəlməsi ilə nəticələnmiş inqilabdan sonra belə düşüncələr yarandı ki, ölkə ənənəvi erməni xislətinə xas mənfi stereotiplərdən uzaq duracaq, türklərə qarşı düşmənçiliyi və nifrəti özündən uzaqlaşdıracaqdır. Mövcud xüsusda Qarabağ münaqişəsinin dinc yolla həllinə də ümidlər var idi. Çünki inqilab, necə deyərlər, Qərb dəyərləri ilə silahlanmış siyasi qüvvənin qələbəsi reallığını doğurmuşdu. Ancaq biz, tədricən, tipik erməni xəstəliyinin həmin dəyərlərə hopduğunun şahidlərinə çevrildik. Sən demə, inqilab vəhşi xislətin Qərbə daşınması üçün vasitə imiş. Nəticə etibarilə mütərəqqilik vandallığın girovuna çevrilmiş duruma düşdü.
Diqqət yetirək, 2019-cu ilin payızında, yəni qərbpərəst Paşinyanın hakimiyyətə gəlişindən sonra Ermənistanın Şirak vilayətində Osmanlı dövlətinin baş naziri Mehmet Tələt paşanın qatili Soqomon Teyliryanın heykəli ucaldıldı. Heykəlin təsvirində qatilin ayağının altında Tələt paşanın başının görüntüsü yer aldı. Bu qədər alçaq düşüncəni yaradıcılığa, bu halda incəsənətə gətirmək, həqiqətən, faciədir. Deməli, erməni insanı, gəncliyi ayaq altında olan kəsilmiş başa tamaşa edəcək! Kəsilmiş baş bu təbəqəni formalaşdıracaq! Bəli, hər şey bu qədər qəddardır. Qəddar olduğu qədər də ortada miskin mənzərə var. Bu mənzərə heç də tarixdə baş vermiş nələrisə yaddan çıxarmamaq, ibrət götürmək üçün atılmış addımın göstəricisi deyil. Bu mənzərə, sadəcə, qorxaqlıq və rəzillikdir.
Bəli, bu idi Qərbpərəst Nikol Paşinyan hakimiyyətinin mahiyyəti, yəni, mahiyyətsizliyi və simasızlığı. Əlbəttə, Tələt paşanın başını ayaq altında göstərən qövmün başbiləninin “Qarabağ Ermənistandır” söyləməsindəki aqressiv ritorikanı anlamaq mümkündür. Bu qövmdə “yeni torpaqlar naminə yeni müharibə” çağırışının səslənməsini də, həmçinin. Beləcə, terrorçu və işğalçı Ermənistan 2020-ci il sentyabrın 27-də müharibəyə başladı ...və cəhənnəmə vasil oldu. Başları, əlləri, qolları ilə tikə-parçaya çevrilib qəsb etdikləri Qarabağın daşına-qayasına bulaşdı.
Müharibənin üzərindən iki ildən artıq vaxt keçib, indi də “Nemezis” şərəfsizliyinə həsr olunmuş abidə ucaldırlar. Cəmiyyətə türklərə qarşı nifrət qığılcımları səpirlər. Daha doğrusu, onsuz da mövcud olan kin və küdurəti daha da körükləmək yolu tuturlar. Yenə qonşularla dinc, birgəyaşam mühitinin formalaşmasına qarşı olduqlarını göstərirlər. Elə buna görə də Azərbaycanın Xarici İşlər Nazirliyinin hadisə ilə bağlı yaydığı bəyanatda Ermənistanın terrorçuluq siyasətinə son qoyulmasının vacibliyi vurğulanmaqla yanaşı, qeyd edilib ki, erməni terrorizminin, ekstremizminin, aqressiv separatizminin və irqi ayrı-seçkiliyinin bütün forma və təzahürlərinə qarşı birmənalı və ikili standartlardan kənar şəkildə qəti mübarizə aparılmalıdır. Yəni, ölkəmiz erməni xislətinin təhdidedici, bölgədə sülhün və əminamanlığın qərarlaşmasına maneçilik törədən təbiətini göstərir və buna qarşı müqavimətin və immunitetin möhkəm olmasının vacibliyinə diqqət yönəldir: “Ermənistanın bu cür addımları, bu ölkənin Azərbaycan və Türkiyə ilə davam edən normallaşma danışıqları ilə bağlı iddia etdiyi “səmimiyyətini” və “xoş iradəsini” ciddi sual altına qoyur. Qeyd edək ki, sülh və barışığa aparan yol сinayət və səhvlərin daha çox tərənnüm edilməsindən deyil, bunların etiraf olunmasından keçir”.
Bəli, “Nemezis” şərəfsizliyi üçün abidənin ucaldılması Azərbaycanla sülh, Türkiyə ilə normallaşma prosesinin labüdlüyünü şübhə altına almaqdadır. Az əvvəl, 2019-cu ildə Ermənistanda Tələt paşanın qatilinə heykəl qoyulduğunu vurğuladıq. Onu da vurğuladıq ki, belə yaramaz təfriqəçi meyillər ölkə üçün acınacaqlı sonluq gətirmiş 44 günlük müharibə reallığını doğurdu. Bu mənada gözləmək olar ki, “Nemezis” abidəsi də növbəti müharibə üçün ideoloji motivdir. Yaxşı olar ki, Ermənistan hakimiyyəti yeni savaşın ölkə, ümumən, Ermənistanın saxta dövlətçiliyi üçün hansı acınacaqlı aqibəti doğuracağını düşünsün. Hərçənd, necə düşünsün axı xəstələr, indiki halda xəstə erməni cəmiyyəti düşünə bilmir. Pis xalq və pis millət olmağa üstünlük verir.
Ə.CAHANGİROĞLU, “Xalq qəzeti”