Bizi Telegram-da da izləyə bilərsiniz:@xqazeti
Gündəlik həyatda qısa müddətli qəzəb çox vaxt adi emosional reaksiya kimi qəbul olunur. Lakin müasir elmi tədqiqatlar göstərir ki, cəmi 60 saniyə davam edən güclü qəzəb belə orqanizmdə ciddi fizioloji dəyişikliklər yaradır və bu təsirlər saatlarla davam edə bilər. Psixonevroimmunologiya sahəsində aparılan araşdırmalara əsasən, kəskin emosional stress zamanı immun sisteminin əsas müdafiə elementlərindən biri olan sekretor immunoqlobulin A (S-IgA) səviyyəsində dəyişikliklər baş verir. Bu maddə tənəffüs yollarında və selikli qişalarda mikroblara qarşı ilk müdafiə xəttini təşkil edir və onun balansının pozulması orqanizmin infeksiyalara qarşı həssaslığını artırır.
Tədqiqatlar göstərir ki, qəzəb və güclü stress zamanı kortizol və adrenalin kimi hormonların səviyyəsi kəskin şəkildə yüksəlir. Bu hormonlar bədəni “döyüş və ya qaç” reaksiyasına hazırlasa da, eyni zamanda immun sisteminin fəaliyyətini müvəqqəti olaraq zəiflədir. Xüsusilə tənəffüs yollarının müdafiəsində mühüm rol oynayan sekretor immunoqlobulin A (S-IgA) səviyyəsində dəyişikliklər müşahidə olunur ki, bu da orqanizmin virus və bakteriyalara qarşı ilkin müdafiə xəttini zəiflədir.
Elmi müşahidələrə görə, bu bioloji dəyişikliklər yalnız qəzəb anı ilə məhdudlaşmır, stress bitdikdən sonra da bir neçə saat davam edir. Məhz bu səbəbdən bəzi tədqiqatlarda qeyd olunur ki, immun sisteminin tam balansını bərpa etməsi 3–5 saata qədər uzana bilər. Bu müddət ərzində orqanizm normal vəziyyətə qayıdana qədər infeksiyalara qarşı daha həssas qalır.
Mütəxəssislər bildirirlər ki, emosional gərginliyin tez-tez təkrarlanması təkcə qısamüddətli deyil, ümumi immun dayanıqlığa da mənfi təsir göstərə bilər. Bu baxımdan qəzəbin idarə olunması yalnız psixoloji rahatlıq deyil, həm də fiziki sağlamlığın qorunması üçün vacib amil hesab olunur.
Nəticə etibarilə, elmi faktlar göstərir ki, cəmi bir dəqiqəlik güclü qəzəb belə orqanizmdə saatlarla davam edən bioloji təsirlər yaradır və bəzi hallarda immun sistemin tam bərpası 5 saata qədər vaxt aparır. Bu da emosional nəzarətin sağlam həyat tərzində nə qədər mühüm rol oynadığını bir daha təsdiqləyir.
Nurəngiz Adilqızı
XQ
