Xəbər verdiyimiz kimi, Nəsimi Rayon İcra Hakimiyyəti “2023 – Heydər Əliyev İli” çərçivsində rayon ictimaiyyəti nümayəndələrinin ölkənin tanınmış ziyalıları ilə “Milli dövlətçiliyimizin xilaskarı” mövzusunda silsilə görüşlərini təşkil edir. Ümummilli liderin anadan olmasının 100 illiyi münasibətilə “Xalq qəzeti” redaksiyası ilə birgə keçirilən növbəti konfrans “Heydər Əliyevin media dərsləri”nə həsr edilmişdi.
Toplantıda müstəqil dövlətimizin banisinin demokratik cəmiyyətdə medianın rolu və vəzifələri ilə bağlı konseptual təlimi diqqət mərkəzində oldu, ulu öndərin milli jurnalistikamızın inkişafındakı xidmətləri qədirbilənliklə yad edildi.
“Xalq qəzeti”nin baş redaktoru Əflatun Amaşovun və redaksiya əməkdaşlarının, “Yeni Azərbaycan” qəzetinin baş redaktoru Alqış Musayevin, “İki sahil” qəzetinin baş redaktoru Vüqar Rəhimzadənin, “Bakı-Xəbər” qəzetinin baş redaktoru Aydın Quliyevin və Yeni Azərbaycan Partiyasının Nəsimi rayon təşkilatının sədri Azər Süleymanovun iştirak etdikləri konfransı giriş sözü ilə açan Nəsimi Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı Asif Əsgərov bildirdi ki, ulu öndər Heydər Əliyev Azərbaycana rəhbərliyinin hər iki dövründə milli mətbuatımızın, ölkə teleradiosunun peşəkarlıq baxımından yüksəlişi və maddi-texniki bazasının möhkəmləndirilməsi üçün əsaslı tədbirlər həyata keçirib.
Cəmiyyətin ümumi inkişafında, sivil dəyərlərin geniş intişar tapmasında medianın rolunu yüksək dəyərləndirən ümummilli lider, eyni zamanda, jurnalist nüfuzunun yüksəldilməsi üçün də zəruri tədbirlər gerçəkləşdirib. Azərbaycanda sağlam və peşəkar mətbuatın formalaşmasında Heydər Əliyevin xidmətləri misilsizdir. Bütün bunlara görə müstəqillik illərində ölkə jurnalistləri azad sözün böyük himayədarını “Jurnalistlərin dostu” elan etmişdilər.
Rayon rəhbəri qeyd etdi ki, ötən əsryarımlıq dövrdə zəngin və şərəfli yol keçən Azərbaycan milli jurnalistikası ulu öndərin yaratdığı mükəmməl hüquqi və müasir texnoloji baza üzərində özünün yüksəliş mərhələsini yaşamaqdadır. Mətbuatın cəmiyyətə təsir gücünü yüksək qiymətləndirən Heydər Əliyev müstəqillik şəraitində söz azadlığı prinsiplərinin bərqərar olması üçün ardıcıl, sistemli tədbirlər həyata keçirib.
Prezident İlham Əliyevin sərəncamı ilə 2023-cü ilin ölkəmizdə “Heydər Əliyev İli” elan olunması ulu öndərin əziz xatirəsinə ehtiramın ali nümunəsidir. Ümummilli liderin anadan olmasının 100 illiyi şərəfinə davam edən il çərçivəsində keçirilən hər bir tədbir dünya şöhrətli siyasətçi və dövlət xadiminin siyasi fəaliyyətinin hər bir mərhələsinə bir daha nəzər salınması, onun ideyalarının təbliği və gənc nəsillərə ötürülməsi baxımından olduqca önəmlidir.
Asif Əsgərov giriş nitqinin sonunda söylədi ki, “Heydər Əliyev İli” peşəsindən asılı olmayaraq, hər bir Azərbaycan vətəndaşının ulu öndərin müqəddəs xatirəsi, mənəvi varlığı və müstəqil dövlətçiliyimiz qarşısında hesabatına çevrilib. Bu prosesdə jurnalistlər böyük rol oynamaqla yanaşı, ulu öndərin media dərslərinə sədaqətlərini də yüksək səviyyədə nümayiş etdirirlər. Ümummilli liderin media siyasətinin son 20 ildə Prezident İlham Əliyev tərəfindən uğurla davam etdirilməsi isə demokratik cəmiyyətdə azad jurnalistikanın səmərəli fəaliyyəti üçün zəruri şəraiti təmin edib, jurnalistlərin zamanın çağırışlarını operativ, peşəkarcasına cavablandırmasını stimullaşdırıb.
Konfransın davamında “Xalq qəzeti”nin baş redaktoru, Əməkdar jurnalist Əflatun Amaşov bildirdi ki, Heydər Əliyev jurnalistikaya açıq lider idi, azad, doğru sözün gücünü kifayət qədər aydın görür və yüksək dəyərləndirirdi:
–1969-cu ilin 14 iyulunda xalqını və Vətənini sevən, təşəbbüskar və yüksək enerjili kadr kimi respublika rəhbərliyində təmsil olunan Heydər Əliyevin Azərbaycan Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin birinci katibi seçilməsi mətbuatın inkişafında əsaslı dönüş yaratdı. Məhz ulu öndərin müstəsna səyi nəticəsində o vaxtadək rəsmi həyatda ana dilimizə olan ögey münasibətdə köklü dəyişiklik baş verdi. Ümummilli lider Heydər Əliyev ölkədə anadilli jurnalistikanın rolunu və mövqeyini də əsaslı surətdə yüksəltdi. 1978-ci ildə qəbul olunan Azərbaycan Sovet Sosialist Respublikasının Konstitusiyasında dövlət dilinin Azərbaycan dili kimi təsbit olunması milli jurnalistikamızın da inkişafına təkan verdi.
Məhz həmin dövrdə istər ədəbi, istərsə də mətbu sahədə yüksək irəliləyiş nəzərə çarpırdı. Azərbaycan dilində qəzetlərin sayı artırıldı, teleradionun ana dilində yayımı genişləndirildi. Ulu öndər Heydər Əliyev Bakı Dövlət Universitetinin jurnalistika fakültəsində ixtisaslı kadrların hazırlanmasına xüsusi diqqət yetirdi. Respublika rəhbərinin təşəbbüsü və himayəsi ilə o zaman həmin fakültənin istedadlı tələbələri Moskva Dövlət Universitetinə oxumağa göndərildilər. Bu isə Azərbaycan milli jurnalistika məktəbinin dünya təcrübəsi əsasında yenidən formalaşmasında faydalı rol oynadı. Bütün bunların nəticəsi idi ki, o dövrdə Azərbaycanda nəşr olunan qəzet-jurnallar və efirə yayılan verilişlər ittifaq miqyasında da peşəkarlıq səviyyəsinə və digər parametrlərinə görə seçilirdi.
Artıq Azərbaycan mediası uzun onilliklərlə qadağan olunan milli adət-ənənələrimizdən, milli tariximizdən, zəngin mədəniyyətimizdən daha çox yazmağa, danışmağa, göstərməyə başladı. Sovet İttifaqının dağılması ilə müstəqillik əldə edən Azərbaycanın mediasının da aqibəti bəlalı oldu. Həmin dövrdə jurnalist kollektivlərinin necə böyük çətinliklərlə üzləşdiyi hamıya bəllidir. Söz azadlığından şəxsi və qrup maraqlar üçün istifadə cəhdləri ilə yanaşı, medianın maliyyə, təminat böhranı ilə də üzləşməsi onun inkişafında ciddi əngələ çevrilmişdi.
Belə bir zamanda xalqın, xüsusən ölkənin xilasını düşünən ziyalıların tələbi ilə müstəqil dövlətin ali rəhbərliyinə gələn ümummilli lider Heydər Əliyev bütün sahələrdə olduğu kimi, Azərbaycan jurnalistikasının da milli maraqlar və dövlətçilik ruhunda inkişafı üçün zəruri tədbirləri təxirəsalmadan gerçəkləşdirdi. Milli jurnalistikamızın tarixində senzuranın ləğvi kimi inqilabi addım da ulu öndərin adı ilə bağlıdır. Biz o zaman düşünürdük ki, müharibə vəziyyətində olan bir ölkə senzuranı necə ləğv edə bilər? Ulu öndər Heydər Əliyevin 1998-ci il avqustun 6-da senzuranın ləğvi ilə bağlı qərarı “Ölüm hökmü”nün ləğvi ilə yanaşı, həqiqətən, cəsarətli və uzaqgörən addım idi.
Müdrik rəhbər üçün media, eyni zamanda, dövlət idarəçiliyinin vacib vasitəsi idi. Heydər Əliyev ölkəyə rəhbərliyinin birinci dövründə olduğu kimi, ikinci dəfə hakimiyyətə qayıtdıqdan sonra da bu xəttini yüksək səviyyədə davam etdirdi. O, mətbuatı bilavasitə demokratik cəmiyyət quruculuğunun mühüm amili kimi təsdiqlədi. Bütün bunlarla “Jurnalistlərin dostu” adını qazanmış Heydər Əliyev mediaya azad sözün və plüralist fikrin ifadə meydanı olaraq yanaşırdı.
Jurnalistlərimizin böyük himayədarı Heydər Əliyev həmişə çalışırdı ki, media fəaliyyəti cəmiyyətin demokratikləşməsində önəmli vasitəyə və təsirli qüvvəyə çevrilsin. Ulu öndər bu məqsədinə nail olmaq üşün tarixi əsaslar yaratdı. Azad mediamız bu mötəbər zəmin üzərində uğurlarını davam etdirir. Heydər Əliyevin media dərsləri milli jurnalistikamızı daim irəli və yüksəlişə doğru aparır.
“Yeni Azərbaycan” qəzetinin baş redaktoru, Əməkdar jurnalist Alqış Musayev isə söylədi ki, demokratik cəmiyyətdə medianın yerini ən dəqiq və qeyri-adi bir həssaslıqla dəyərləndirən düşüncə ulu öndər Heydər Əliyevə məxsusdur:
–1993-cü ildə iyunun 15-də Milli Məclisin sədri seçilən Heydər Əliyev növbəti iclasların birində belə bir bəyanat səsləndimişdi: “Mətbuat, informasiya bu gün müasir dünyanın canıdır”. Ulu öndərin jurnalistikaya münasibəti heç vaxt cari, ötəri xarakter daşımayıb. Heydər Əliyevin mətbuata yanaşmasının əsasında onun sözə yüksək münasibəti dayanırdı. Söz onun üçün alternativsiz silah idi. Söz onun üçün enerji daşıyıcısı idi. Söz onun təqdimatında bərpa olunan enerjiyə çevrilirdi. Onun özünə olan kütləvi xalq inamı onun sözünə və məntiqinə olan inamdan qaynaqlanırdı.
Müstəqil Azərbaycan dövlətinin banisi və qurucusu Heydər Əliyevin media siyasətinin ilk addımları olaraq jurnalist kollektivlərinə ilkin maddi-maliyyə dəstəyi göstərildi. Bununla yanaşı, müstəqil informasiya vasitələrinin təsis edilməsi və azad fəaliyyəti üçün ölkəmizdə zəruri qanunvericilik bazası yaradıldı. Mediaya dövlət nəzarəti olan senzuranın aradan qaldırılmasından sonra beynəlxalq standartlara cavab verən, dövri nəşrlərin və digər kütləvi yayım vasitələrinin təsis edilməsi və fəaliyyəti üçün qanunvericiliyin təkmilləşdirilməsi, optimal hüquqi mühitin formalaşdırılması istiqamətində zəruri olan sənədlər qəbul edildi.
Sonrakı illərdə ölkənin əsas kütləvi informasiya vasitələri və jurnalist təşkilatlarının rəhbərləri ilə dəfələrlə görüşən ümummilli lider azad jurnalistikanın problemlərini müzakirə edərək onun həlli istiqamətində tapşırıqlarını verdi. Bu qərarlardan sonra bir çox problemlər operativ həllini tapdı, qəzetlər əlavə dəyər və mənfəət vergisindən azad edildi. Ötən dövrdə zamanın çağırışlarına çevik cavab verən media müasir informasiya cəmiyyəti quruculuğunda, milli-mənəvi dəyərlərin qorunub saxlanması və təbliğində, o cümlədən demokratik maarifləndirmə sahəsində mühüm rol oynayır.
Bu gün müstəqil Azərbaycan dövləti əsası ümmumilli liderimiz Heydər Əliyev tərəfindən qoyulmuş hüquqi-demokratik dövlət quruculuğu yolu ilə təminatlı gələcəyə doğru inamla addımlayır. Azərbaycan mediası bu inkişafın ön sıralarında qərar tutmaqdadır. Əslində, başqa cür ola da bilməz. Çünki ənənəvi mətbuatın da, elektron medianın da yükü və qayğısı kimi, məsuliyyəti də bu gün həmişə olduğundan qat-qat ağırdır.
Heydər Əliyevin siyasətinin gücü sözünün gücü ilə düz mütənasib idi. O, XX əsrin nadir siyasi liderlərindəndir ki, sözün enerjisini bütün çalarları ilə duya bilirdi, səfərbər edirdi və milli dövlətçilik maraqları, cəmiyyətin bütövlüyü naminə yönləndirə bilirdi. Heydər Əliyev idarəçilik məktəbinin və siyasi kursunun layiqli davamçısı olan Prezident İlham Əliyevin ölkəyə ali rəhbərliyi dövründə Azərbaycanda mətbuata dövlət qayğısının miqyası daha da genişlənmişdir. İndi Azərbaycanda istənilən şəxs özünə mətbuat orqanı yarada bilər. Bunun üçün yetərincə əlverişli mühit olduğundan qəzet və jurnalların sayı durmadan artır.
Ulu öndər Heydər Əliyevin çox təcrübəli bir dövlət adamı olaraq Azərbaycan cəmiyyətinin problemlərinin işıqlandırılması, onun dövlət orqanlarının nəzərinə çatdırılması, obyektiv medianın düzgün dövlət yönətimində nə qədər əhəmiyyətli bir funksiya daşıdığını lazımı şəkildə qiymətləndirə bildi. Ali idarəetmədə azad sözə böyük önəm verən Heydər Əliyevin gücü bunda idi
“İki sahil” qəzetinin baş redaktoru, Əməkdar jurnalist Vüqar Rəhimzadə də vurğuladı ki, ümummilli lider Heydər Əliyevin böyük səyləri nəticəsində Azərbaycanda mətbuat orqanlarının azad fəaliyyəti və inkişafı yolunda süni maneələrin aradan qaldırılması, maddi-texniki təchizatının yaxşılaşdırılması sahəsində ardıcıl tədbirlər həyata keçirildi:
–Qüdrətli lider, qarşısına qoyduğu hədəfləri qətiyyətlə fəth edən ulu öndər Heydər Əliyev sovet dönəmindəki kimi, müstəqil Azərbaycan dövlətinin Prezidenti olduğu illərdə də milli mətbuatımızın, ölkə teleradiosunun, kinonun və kitab nəşrinin inkişafı naminə çox böyük işlər görüb. Ölkədə kütləvi informasiya vasitələri ilə bağlı mükəmməl qanunvericilik bazasının yaradılması, həm yazılı, həm də elektron medianın maddi-texniki bazasının möhkəmləndirilməsi, jurnalist kadrlarının sosial müdafiəsinin gücləndirilməsi sahəsində Prezident Heydər Əliyevin həyata keçirdiyi vacib tədbirlər milli jurnalistikamızın növbəti inkişafına yol açdı.
Ümummilli lider Heydər Əliyev demokratik dəyərləri, insan hüquq və azadlıqlarını, sosial ədalət prinsipini uca tutan rəhbər kimi kütləvi informasiya vasitələrinin cəmiyyətdəki roluna hər zaman böyük önəm verirdi. Ümummilli liderin rəhbərliyi altında hüquqi dövlət və vətəndaş cəmiyyəti quruculuğunu özünün inkişaf modeli kimi qəbul edən Azərbaycan 1993-cü ildən insan hüquqları, söz və mətbuat azadlığının təmin edilməsi ilə bağlı bir sıra beynəlxalq konvensiyalara, sazişlərə qoşuldu.
Ulu öndər Heydər Əliyevin hakimiyyəti dövründə mətbuatın cəmiyyətə təsir imkanlarının böyüklüyü yüksək dəyərləndirilərək kütləvi informasiya vasitələrinin maddi-texniki bazasının möhkəmləndirilməsi istiqamətində ardıcıl tədbirlərə geniş yer verildi. Dahi şəxsiyyət azad, sözün, doğru informasiyanın insanların vahid məqsədə yönəldilməsindəki səfərbəredici rolunu hamıdan yaxşı görürdü. Buna görə də medianın inkişaf tələbatına və jurnalistlərin ehtiyaclarına xüsusi həssaslıqla yanaşırdı.
Media qurumlarının lisenziyasızlaşdırılmasının və senzuranın ləğvi, qəzet və jurnalların borclarının dondurulması, bir sıra mətbuat orqanlarının dövlətə olan borclarının ləğvi, ayrı-ayrı qəzet və jurnalların çapının dövlət hesabına maliyyələşdirilməsi ilə bağlı addımlar da azad jurnalistikanın özüllərini möhkəmləndirdi. Ulu öndərin həssas və qayğıkeş münasibəti sayəsində bu və ya digər formada qanun pozuntusuna yol vermiş neçə-neçə media mənsubunun cinayət məsuliyyətindən azad olunması, tənqidə yüksək səviyyədə dözümlülülk, istedadlı yazarların əməyinin qiymətləndirilməsi nümunələri də ulu öndərin media dərslərini tamamlayan qiymətli elementlərdir.
“Bakı xəbər” qəzetinin baş redaktoru, politoloq Aydın Quliyev də qeyd etdi ki, ulu öndər Heydər Əliyevin 1993-cü il iyunun 15-də hakimiyyətə qayıdışından sonra müstəqil dövlətçilik üçün lazımlı və əhəmiyyətli olan bütün institutların formalaşdırılması, möhkəmləndirilməsi yönümündə sistemli addımlar atıldı:
– Heydər Əliyev dünya miqyaslı böyük dövlət xadimi olaraq bütün istiqamətlərdə Azərbaycan dövlətinin möhkəm əsaslarını yaratdı. Bu təməllər üstündə güclü dövlətçiliyin sonrakı inkişafı təmin edildi. Ulu öndərin media–dövlət münasibətləri çərçivəsində apardığı siyasət də tarixi önəmi ilə yanaşı, bügünkü və gələcək fəaliyyət üçün strateji mahiyyət daşıyır. Heydər Əliyevin ümumən media-dövlət siyasəti sadə və məntiqli bir sxem üstündə qurulmuşdu. Bu ondan ibarət idi ki, dövlət medianın inkişafına dəstək verməli, media isə öz növbəsində dövlət quruculuğu prosesinin fəal iştirakçısı və böyük güc mənbələrindən biri olmağı bacarmalıdır.
Ötən əsrin 90-cı illərinin ortalarında və 2000-ci illərin əvvəllərində respublika rəhbərinin atdığı addımlar real şəkildə sübut etdi ki, Heydər Əliyevin müəyyən etdiyi media–dövlət əməkdaşlığı, həqiqətən, real və praktik inkişaf xarakterlidir. O zaman medianın inkişafını dövlətin himayəsi altına almaq üçün bu yanaşmadan uğurlu format tapmaq mümkün deyildi. Heydər Əliyev məhz bu model çərçivəsində mediaya siyasi və maddi dəstək tədbirlərini gerçəkləşdirdi. Bununla nəşriyyatlara və redaksiyalara dövlətdən birbaşa yardımlar edildi, azad söz üzərində senzura demokratik dövlət quruculuğu strategiyası ilə uyuşmaz bir struktur kimi ləğv edildi. Heydər Əliyev həm də məmurları mətbuatla açıq, səmimi və şəffaf davranışlara çağırırdı.
Heydər Əliyevin bu qərarları mətbuatın müstəqilliyini əlindən almadan onun dövlət dəstəyi altında fəaliyyət göstərmək vərdişlərinin formalaşmasının əsasını qoydu. Mediaya dövlət dəstəyinin və medianı dövlət himayəsinə götürməyin əsaslarını Heydər Əliyev məharətlə yaratdı. Həm də bu, o qədər asan iş olmadı. Medianı dövlət himayəsinə götürmək, bu zaman onun müstəqilliyini və peşəkar inkişafının əsaslarını qoruyub saxlamaq, həqiqətən, çətin vəzifə idi. O zaman mediaya dövlətin şəffaf dəstək addımları ətrafında müəyyən beynəlxalq qurumların hay-küy salmasını da unutmaq olmaz. Təbii ki, Heydər Əliyev prinsipial siyasətini davam etdirdi və sübut etdi ki, bu himayə milli maraqlar və zamanın tələbləri baxımından ən düzgün yoldur.
Heydər Əliyevin milli mətbuatımızın inkişafına xidmət edən növbəti addımı 1999-cu ildə “Kütləvi İnformasiya Vasitələri haqqında” Qanunu təsdiqləməsi oldu. Bu sənədlə ölkəmizdə yeni mətbuat orqanlarının təsis olunması prosesi xeyli asanlaşdırıldı. Mətbuat ölkədə ən sürətlə inkişaf edən, informasiya-kommunikasiya texnologiyalarının tətbiqi ilə günü-gündən təkmilləşən fəaliyyət sahələrindən biri oldu. Ölkə mətbuatı müasir informasiya cəmiyyəti quruculuğunda, milli-mənəvi dəyərlərin qorunub saxlanması və təbliğində, o cümlədən, tədris və maarifləndirmə sahəsində mühüm rol oynadı.
Prezident İlham Əliyev də son illərdə mütəmadi olaraq KİV-in inkişafına təkan verən, onun müstəqil fəaliyyəti üçün imkanlar yaradan addımlar atır. 2005 və 2010-cu illərdə Prezidentin sərəncamları ilə milli mətbuatımızın 130 və 135 illik yubileyləri ölkə miqyasında geniş qeyd olundu. Jurnalistlər üçün 2 müasir, çoxmərtəbəli yaşayış binası tikilib onlara dövlət adından hədiyyə edildi. Hazırda Azərbaycanda yüzlərlə mətbuat orqanı, informasiya agentliyi, teleradio şirkətləri, sürətlə inkişaf edən internet resursları fəaliyyət göstərərək cəmiyyətimizin informasiyaya olan ehtiyacının ödənilməsində mühüm əhəmiyyət kəsb edirlər.
Konfransda çıxış edən natiqlərin çıxışları belə bir mülahizədə ortaqlıq təşkil etdi: Ulu öndərin əsasını qoyduğu ənənəni davam etdirən Prezident İlham Əliyevin sərəncamları ilə milli mətbuatımızın yubileyləri ölkə miqyasında geniş qeyd olunub. Müstəqil dövlətimizdə azad, demokratik medianın inkişafına, jurnalistlərin sosial problemlərinin həllinə dövlət dəstəyini təmin edən təsirli tədbirlər reallaşdırılıb. Bunların nəticəsidir ki, jurnalistika ölkədə ən sürətlə inkişaf edən, informasiya-kommunikasiya texnologiyalarının tətbiqi ilə günü-gündən təkmilləşən fəaliyyət sahələrindən biridir.
Səhifəni hazırladı:
Tahir AYDINOĞLU, “Xalq qəzeti”