Yanvarın 17-19-da Şimali Makedoniya Respublikasının Ohrid şəhərində “Rəqəmsal dövrdə şəxsiyyət, yaddaş mədəniyyəti, irs, turizm və təhlükəsizlik” mövzusunda XIV Beynəlxalq Ohrid Vodici elmi konfransı və sərgi keçirilib.

Konfrans türkiyəli sənətşünas, dosent Əhməd Aytaca həsr olunub. Tədbir Şimali Makedoniya Respublikasının Qabaqcıl Tədqiqatlar Mərkəzi (Skopye) və Film Akademiyası (Ohrid), Türkiyə Respublikasının Adnan Menderes Universiteti (Aydın) və Azərbaycanın “Miras” Mədəni İrsin Öyrənilməsinə Kömək İctimai Birliyinin (Bakı) birgə təşkilatçılığı ilə reallaşıb.

XQ xəbər verir ki, konfransda Azərbaycan, Türkiyə, Şimali Makedoniya, Albaniya, Serbiya, Bolqarıstan, Macarıstan, Avstriya, Sloveniya, Portuqaliya, Çexiya, Xorvatiya, Gürcüstan, Mərakeş, Almaniya və digər ölkələri təmsil edən 70-dən çox alim və tədqiqatçı elmi məruzələrlə çıxış edib.

Tədbiri giriş sözü ilə açan Konfransın Təşkilat Komitəsinin sədri, professor Rubin Zemon qeyd edib ki, rəqəmsal inqilab cəmiyyətlərin şəxsiyyətini, mədəni irsini və kollektiv yaddaşını müəyyənləşdirmə, qoruma və paylaşma üsullarını köklü şəkildə dəyişdirərək mədəni istehsalı və qlobal əlaqəliliyi yeni mərhələyə daşıyır. Onun sözlərinə görə, bu transformasiya irs obyektlərinin, muzeylərin və yaddaş təcrübələrinin rəqəmsal vasitələrlə dünya auditoriyasına çatdırılmasına, turizmin isə virtual turlar, sosial media və onlayn qarşılıqlı əlaqələr üzərindən yenidən formalaşmasına imkan yaradır. Eyni zamanda, rəqəmsallaşma təhlükəsizlik, etik və hüquqi risklər də doğurur. Məhz bu baxımdan konfrans şəxsiyyət, irs, yaddaş və turizmin gələcəyini mövcud imkanlar və zəifliklərin kəsişməsində araşdırmağı qarşıya məqsəd qoyur.

Açılış mərasimində Konfransın Elmi Komitəsinin həmsədri, Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Arxeologiya və Antropologiya İnstitutunun aparıcı elmi işçisi, tarix üzrə fəlsəfə doktoru Fariz Xəlilli, Türkiyənin Memar Sinan Universitetinin rektoru, professor Əhməd Sacid Açıqgözoğlu, Albaniyanın Elbasan Aleksandr Covani Universitetinin Humanitar Elmlər fakültəsinin dekanı, professor Ardian Lami, Serbiya Sosial Elmlər İnstitutunun direktoru, professor Qoran Basic, Bolqarıstan Elmlər Akademiyası Etnologiya və Folklor İnstitutunun Etnoqrafiya Muzeyinin şöbə müdiri, professor Yuliya Popçeva, Şimali Makedoniya Folklor İnstitutunun direktoru, professor Zoranko Malinov, Ohrid şəhər merinin müavini Ana Krstevka və Ohrid Muzeylər və Abidələrin Mühafizəsi İnstitutunun direktoru Qoran Patçev çıxış ediblər.

Qazi Universitetinin professoru Mutluhan Taş konfransın açılış məruzəsi ilə çıxış edərək “Əhməd Aytacın həyatı və elmi fəaliyyəti” mövzusunda təqdimat edib. O, builki konfransın dosent Əhməd Aytaca həsr olunduğunu vurğulayaraq, alimin elmi fəaliyyətinə yüksək qiymət verib və onun uzun illər ərzində Ohrid konfransına göstərdiyi dəstək və verdiyi töhfələri xüsusi qeyd edib.

Açılış bölməsində Əhməd Aytac “Makedoniya və Türkiyə arasında ortaq mədəni elementlər və dəyərlər” mövzusunda məruzə ilə çıxış edib. Ardınca Əhməd Aytacın “Türküstandan Anadoluyadək izlər” və Özgür Çətintaşın “Əbədilik” adlı fərdi sərgilərinin açılışı baş tutub. Sərgiləri Şimali Makedoniya “Marko Çepenkov” Folklor İnstitutunun professoru Aktan Ago təqdim edib.

Konfrans çərçivəsində keçirilən 10 bölmə iclasında müxtəlif mövzular üzrə məruzələr dinlənilib. Tədbirdə Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Arxeologiya və Antropologiya İnstitutundan professor Kübra Əliyeva, tarix üzrə fəlsəfə doktoru Fariz Xəlilli, Azərbaycan Dövlət Rəssamlıq Akademiyasından Səkinə Bağırova, müstəqil tədqiqatçı Faiq Nəsibov və Əzgil MMC-dən İmran Rəhimovun həmmüəllifliyi ilə “Basqal qəsəbəsində yerləşən Hacı Bədəl məscidində (Azərbaycan) aşkar edilmiş XI-XIV əsrlərə aid şirli keramika fraqmentlərinin rəqəmsal rekonstruksiyası və vahid məlumat bazasının yaradılması (HKR-MB layihəsi)”, tarix üzrə fəlsəfə doktoru Fariz Xəlilli və müstəqil tədqiqatçı Gülnarə Əsədullayevanın “Əmircan qəsəbəsində yerləşən ‘Köhnə’ qəbiristanlığın tarixi, memarlıq və epiqrafik təhlili: müasir dövrdə irsin qorunması və rəqəmsal sənədləşdirmə”, “Miras” Mədəni İrsin Öyrənilməsinə Kömək İctimai Birliyindən fəlsəfə üzrə fəlsəfə doktoru Elmira Abasovanın “Azərbaycanın Buzovna bölgəsi mədəni irs abidələrinin turizmdə əhəmiyyəti” və Şuşa Şəhəri Dövlət Qoruğu İdarəsindən Sahibə Ələkbərovanın “Məsciddən muzeyə: Qarabağ və Şərqi Zəngəzur irsinin təşviqi üçün yeni model” mövzularında məruzələri təqdim olunub.

Tədbirin sonunda iştirakçılara sertifikatlar təqdim edilib. Konfrans iştirakçıları həmçinin Ohrid şəhəri və qalası, Robevçilərin ev muzeyi, Herakleya və Stobi arxeoparklarına təşkil olunan ekskursiyalarda iştirak ediblər.