Türkiyədə uzun müddət nəzərə çarpan volatillik, məzənnə enişləri və inflyasiya kimi mənfi amillərə baxmayaraq, qardaş ölkə iqtisadiyyatı son 20 ildə real ifadədə 3 dəfə böyüyüb.
2003-cü ildə 314 milyard dollar ümumi daxili məhsula (ÜDM) malik olan Türkiyə iqtisadiyyatı hazırda 900 milyard dollardan böyükdür. Beynəlxalq Valyuta Fondunun hesablamalarına görə, bu il Türkiyədə ÜDM-in 1 trilyon 29 milyard dollara çatması gözlənilir. Bu isə cari ildə Türkiyənin trilyon dollarlıq iqtisadiyyata malik ölkələr qrupuna daxil olacağından xəbər verir.
Türkiyə “G-20” daxilində ÜDM-nin artım tempinə görə ilk beşliyə daxildir, eyni zamanda, güclü iqtisadiyyata malik ölkə olaraq ÜDM-nin səviyyəsinə görə dünyada 18-ci yeri tutur.
Yeri gəlmişkən, Türkiyənin son iki ildə ÜDM istehsalı sahəsində əldə etdiyi göstəricilərə də diqqət yetirmək istərdik. Belə ki, 2021-ci ildə ölkədə istehsal edilmiş ÜDM 2020-ci illə müqayisədə 11 faiz çox olub. Türkiyə mətbuatının məlumatına görə, təkcə ötən ilin son rübündə iqtisadiyyat illik müqayisədə 9,1 faiz artıb.
Türkiyədə 2021-ci ildə ən çox artım xidmət sektorunda 21,1 faizlə qeydə alınıb. Bu göstərici İKT sektorunda 20,3 faiz, sənayedə isə 16,6 faiz təşkil edib. Ötən il isə ölkədə adambaşına 85,7 min lirə və yaxud 9,5 min ABŞ dolları ÜDM formalaşıb, ÜDM istehsalı 5,6 faiz böyüyərək 905 milyard 501 milyon dollara çatıb, adam başına düşən ÜDM istehsalı 10 min 655 dollara bərabər olub.
Qeyd edək ki, ötən il Türkiyədə maliyyə və sığorta sektoru 21,8 faiz, xidmət sektoru 11,7 faiz, sənaye isə 3,3 faiz böyüyüb.
Dünyanın nəhəng kompaniya-larından biri olan “Pricewaterhouse Coopers”in apardığı tədqiqatların nəticələrinə görə, 2030-cu ilədək Türkiyə iqtisadiyyatı dünyada 12-ci yerə yüksələcək, ÜDM isə 2,996 trilyon ABŞ dollarına bərabər olacaq.
Hazırda qardaş ölkənin xarici ticarət potensialı 500 milyard dollara çatdırılıb. Müdafiə sənayesi üzrə Türkiyə öz tələbatını qarşılamaqdan başqa, İHA, SİHA, Akıncı, quru vasitələri, dəniz platformaları başda olmaqla, 170 ölkəyə müdafiə sənayesi məhsulları ixrac edən bir ölkə səviyyəsinə yüksəlib, sənaye və texnologiya istiqamətində qurulan 152 yeni mütəşəkkil sənaye zonası, 29 sənaye zonası və 94 texnoparkla ölkənin istehsal gücü artırılıb, yerli avtomobil TOGG-un istehsalına başlanıb.
Türkiyə Statistika Təşkilatının məlumatına görə, ötən il ixrac 2021-ci illə müqayisədə 12,9 faiz artaraq 254,2 milyard dollar, idxal isə 34 faiz artaraq 363,7 milyard dollar təşkil edib. Hesabat dövründə ixracatda birinci yeri Almaniya tutub. Bu ölkəyə ixrac 21,1 milyard dollar olub. Siyahıda Almaniyanın ardınca 16,9 milyard dollarla ABŞ, 13,8 milyard dollarla İraq, 13,1 milyard dollarla Böyük Britaniya və 12,4 milyard dollarla İtaliya gəlib. İlk 5 ölkəyə ixrac ümumi ixracın 30,4 faizini təşkil edib.
V. BAYRAMOV, “Xalq qəzeti”