İranın Yaxın Şərqdə yerləşən iki böyük istehsal obyektinə endirdiyi zərbələrdən sonra alüminium qiymətləri kəskin artıb. Bloomberg-in məlumatına görə, hücumlar regionun qlobal istehsalda mühüm paya malik olması səbəbindən dünya bazarında uzunmüddətli çatışmazlıq riskini artırır.

London Metal Birjasında alüminium kotirovkaları bir anda 6% yüksələrək ton üçün 3492 dollar səviyyəsinə çatıb. Qiymət artımı, həmçinin Yaxın Şərq böhranı fonunda alternativ təchizatçı kimi qiymətləndirilən Avstraliya alüminium şirkətlərinin səhmlərinin də bahalaşmasına səbəb olub.

Alüminium avtomobil, təyyarə, tikinti konstruksiyaları və günəş panellərinin istehsalında istifadə olunan strateji metaldır. Zavodlara fiziki ziyan dəyməmişdən əvvəl belə, Yaxın Şərqdə gərginlik bu metalın qiymətlərinə yüksəldici təsir göstərirdi.

Hörmüz boğazının blokadası logistikanı çətinləşdirərək regionun metallurgiya müəssisələrinin həm hazır məhsulu ixrac etməsini, həm də zəruri xammalı əldə etməsini məhdudlaşdırıb.

Son raket zərbələri isə vəziyyəti daha da ağırlaşdırıb. İstehsal gücünün fiziki zədələnməsi o deməkdir ki, Hörmüz boğazında nəqliyyatın bərpası baş versə belə, qlobal alüminium bazarında çatışmazlıq uzun müddət davam edə bilər. Yüksək texnoloji elektroliz vannalarının bərpası isə adətən böyük investisiya və aylarla vaxt tələb edir.

Təhlilçilər bildirirlər ki, Yaxın Şərqin dünya alüminium istehsalındakı rolu nəzərə alınarsa, istehsal obyektlərinin zədələnməsi qlobal təchizat zəncirində ciddi pozuntular yaradacaq.

Avstraliya şirkətlərinin səhmlərindəki artım investorların alternativ təchizat mənbələrinə marağının gücləndiyini göstərir. Ekspertlər qeyd edirlər ki, gərginlik davam edərsə, alüminium qiymətləri yeni rekord səviyyələrə çata bilər.

İstehsal müəssisələrinin tam bərpasının uzun müddət tələb etməsi isə qlobal alüminium bazarında tarazlığın bərpasını uzunmüddətli perspektivə çevirir.

Hazırladı:

S.ELAY

XQ