Davosda keçirilən “Azərbaycan rəhbərliyi ilə səhər yeməyi” tədbiri Azərbaycanın iqtisadi və siyasi gündəliyinin beynəlxalq investorlar üçün necə formalaşdığını bir daha nümayiş etdirdi. Prezident İlham Əliyevin çıxışı bir mesajı aydın şəkildə ortaya qoydu: enerji sektorunda illərlə əldə olunan təcrübə və kapital artıq yeni mərhələyə, yəni qeyri-enerji sahələrinin inkişafına xidmət etməlidir. Bu transformasiya təkcə iqtisadi seçim deyil, eyni zamanda dayanıqlılıq, uzunmüddətli gəlir və sabitlik axtaran sərmayədarların qlobal tendensiyalarına cavabdır.

Uzun illər Azərbaycan üçün əsas strateji prioritet enerji sektoru olub. Neft və qaz layihələri ölkənin iqtisadi nailiyyətlərini artırmağa, sosial rifahı yüksəltməyə, infrastrukturun yenilənməsinə və genişmiqyaslı modernləşməyə imkan yaradıb. Lakin  Prezident İlham Əliyevin   vurğuladığı kimi, əsas enerji layihələrinin böyük hissəsi artıq tamamlanıb. Bu da yeni prioritetlərin formalaşmasına şərait yaradır: iqtisadiyyatın şaxələndirilməsi artıq birinci yerdədir.

Şaxələndirmə strategiyasının praktiki istiqamətlərindən biri bərpaolunan enerji sektorudur. Bu sahədə son illərdə atılan addımlar Azərbaycanın enerji xəritəsində yeni bir səhifə açır. Artıq iki iri bərpaolunan enerji elektrik stansiyası istismara verilib və növbəti illərdə günəş və külək enerjisi üzrə istehsal gücünün əhəmiyyətli dərəcədə artırılması planlaşdırılır.  Prezident İlham Əliyevin   çıxışında səsləndirilən hədəf iddialıdır: 2032-ci ilə qədər günəş və külək enerjisində 8 giqavat güc əldə etmək. Bu, Azərbaycanın həm daxili enerji balansında, həm də ixrac potensialında mühüm dəyişiklik deməkdir.

Yaşıl enerji istehsalının artması avtomatik olaraq yeni investisiya ehtiyaclarını gündəmə gətirir. Xüsusilə ötürücü xətlər və enerji infrastrukturuna investisiya yaşıl enerjinin ixracı üçün əsas şərtdir. Burada məqsəd yalnız daxili istehlak deyil, həm də regional bazarlara çıxışdır. Enerji ixracının yeni formatı kimi “yaşıl enerji ixracı” həm strateji, həm də reputasiya baxımından mühüm üstünlük yaradır.

Bərpaolunan enerji ilə yanaşı,  Prezident İlham Əliyev çıxışında məlumat mərkəzlərini və süni intellekti strateji investisiya sahələri kimi qeyd etdi. Burada Azərbaycanın üstünlükləri aydındır: enerji ucuzdur, əlavə istehsal potensialı mövcuddur və artım trayektoriyası yüksəkdir. Azərbaycanın hazırda istifadə olunmayan 2 giqavat enerjiyə malik olması və altı ildən sonra bu əlavə potensialın 8 giqavata çatacağı perspektivi, regionda analoqu az olan üstünlük kimi təqdim edilir. Bu reallıq data mərkəzləri üçün ən vacib faktorlardan biri olan enerji təminatı məsələsini Azərbaycanda daha əlverişli edir. Dünyada rəqəmsallaşma sürətlənərkən, data mərkəzləri artıq yalnız texnoloji obyekt deyil, həm də iqtisadi strateji aktivdir.

Üçüncü əsas istiqamət mədənçilikdir. Bu sahənin xüsusi cəhəti ondadır ki, nadir metalların böyük hissəsi Ermənistanın işğalından azad edilmiş ərazilərdə yerləşir. Sovet dövründə aparılmış tədqiqatlar potensialın olduğunu göstərsə də, bu gün daha müasir texnologiyalarla dəqiq qiymətləndirmə mərhələsi gedir. Mədənçilik sektorunun inkişafı həm sənaye diversifikasiyası, həm də qlobal tədarük zəncirlərində yeni rol qazanmaq baxımından əhəmiyyətlidir.

Bütün bu istiqamətlərin ortaq məntiqi budur: Azərbaycan artıq yalnız resurs ölkəsi kimi deyil, resurslardan gələn kapitalı yeni iqtisadi modelə daşıyan ölkə kimi çıxış edir. Davosda investorların sabitlik, davamlılıq və uzunmüddətli gəlir axtarışında olduğu bir vaxtda Azərbaycanın mesajı praqmatik və məqsədyönlü səslənir. Ölkə enerji tarixini geridə qoymur, əksinə həmin təcrübəni yeni gələcək üçün istifadə edir. Bu yanaşma həm iqtisadi, həm də strateji baxımdan Azərbaycanın beynəlxalq investisiya xəritəsində yerini gücləndirir.

Azər SÜLEYMANOV,
Yeni Azərbaycan Partiyası Nəsimi rayon təşkilatının sədri