Son illərdə qlobal enerji bazarında baş verən dəyişikliklər bir çox ölkələri yeni enerji mənbələri və etibarlı tərəfdaşlar axtarmağa məcbur edib. Xüsusilə Avropa İttifaqı üçün enerji təhlükəsizliyi strateji prioritetlərdən birinə çevrilib. Bu kontekstdə Azərbaycan mühüm tərəfdaş kimi ön plana çıxır. Martın 11-də Bakıda Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev və Avropa İttifaqı Şurasının Prezidenti Antonio Koşta arasında keçirilən görüş bu əməkdaşlığın daha da gücləndirilməsi baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
Prezident İlham Əliyev mətbuata verdiyi bəyanatda vurğuladı ki, Azərbaycan və Avropa İttifaqı arasında enerji əməkdaşlığı uzun illərdir davam edir və bu tərəfdaşlıq qarşılıqlı etimada əsaslanır. Azərbaycan Avropanın enerji təhlükəsizliyinin təmin edilməsində mühüm rol oynayan ölkələrdən biridir.
Cənub Qaz Dəhlizi layihəsi bu əməkdaşlığın ən uğurlu nümunələrindən biri hesab olunur. Bu layihə vasitəsilə Azərbaycan qazı Xəzər regionundan Avropaya çatdırılır və Avropa bazarının enerji mənbələrinin şaxələndirilməsinə mühüm töhfə verir. Bu gün Azərbaycan qazı Avropanın bir sıra ölkələrinə ixrac edilir və bu siyahı getdikcə genişlənir.
Prezident Əliyevin sözlərinə görə, hazırda Avropa İttifaqının 10 üzvü Azərbaycandan qaz alır və ümumilikdə 16 ölkə Azərbaycan qazından istifadə edir. Bu fakt Azərbaycanın beynəlxalq enerji bazarında artan rolunu göstərir.
Enerji əməkdaşlığının genişlənməsi həm də iqtisadi əlaqələrin inkişafına müsbət təsir göstərir. Azərbaycan və Avropa şirkətləri enerji layihələrində birgə iştirak edir, yeni texnologiyalar tətbiq olunur və investisiya axını artır.
Prezident İlham Əliyev həmçinin yaxın illərdə qaz hasilatının artırılacağını bildirib. Yeni qaz yataqlarının istismara verilməsi nəticəsində Azərbaycanın enerji potensialı daha da genişlənəcək. Planlara görə, növbəti iki və ya üç il ərzində ölkənin qaz istehsalı ən azı 10 milyard kubmetr artacaq.
Bu artım Avropanın enerji bazarına əlavə sabitlik gətirə bilər. Avropa İttifaqı üçün enerji mənbələrinin şaxələndirilməsi vacibdir və Azərbaycan bu strategiyada mühüm rol oynayır.
Eyni zamanda enerji əməkdaşlığı yalnız təbii qazla məhdudlaşmır. Azərbaycan son illərdə bərpa olunan enerji sahəsində də geniş layihələr həyata keçirir. Günəş, külək və hidroenerji potensialı ölkənin enerji siyasətində yeni istiqamətlər açır.
Prezident Əliyev çıxışında qeyd edib ki, yaxın illərdə Azərbaycan 6–8 giqavat həcmində bərpa olunan enerji istehsal etməyi planlaşdırır. Bu enerji yalnız daxili ehtiyacları ödəmək üçün deyil, həm də ixrac məqsədilə nəzərdə tutulur.
Avropa İttifaqı da bu istiqamətdə əməkdaşlığı genişləndirməyə maraqlıdır. Avropa şirkətləri Azərbaycanda yaşıl enerji layihələrində iştirak edə bilər və bu sahədə texnoloji bilik və investisiya dəstəyi təmin edə bilər.
Avropa İttifaqı Şurasının Prezidenti Antonio Koşta da çıxışında enerji sahəsində əməkdaşlığın əhəmiyyətini vurğuladı. Onun sözlərinə görə, Azərbaycan Avropa üçün etibarlı və strateji enerji tərəfdaşıdır.
Koşta həmçinin qeyd etdi ki, qlobal enerji bazarında baş verən dəyişikliklər fonunda Azərbaycanla əməkdaşlıq Avropa üçün daha da vacib hala gəlib. Enerji təhlükəsizliyi məsələsi yalnız iqtisadi deyil, həm də siyasi və geosiyasi əhəmiyyət daşıyır.
Bundan əlavə, Azərbaycan Avropa ilə Asiya arasında enerji və nəqliyyat körpüsü rolunu oynayır. Bu mövqe ölkənin beynəlxalq əhəmiyyətini artırır və regional əməkdaşlıq üçün yeni imkanlar yaradır.
Enerji layihələri həm də regional sabitliyə töhfə verir. İqtisadi əməkdaşlıq ölkələr arasında qarşılıqlı etimadı gücləndirir və uzunmüddətli tərəfdaşlığın formalaşmasına şərait yaradır.
Nəticə etibarilə Azərbaycan və Avropa İttifaqı arasında enerji əməkdaşlığı yalnız iqtisadi layihələrdən ibarət deyil. Bu əməkdaşlıq qlobal enerji təhlükəsizliyinə, regional sabitliyə və davamlı inkişaf strategiyalarına xidmət edir.
Azər SÜLEYMANOV,
Yeni Azərbaycan Partiyası Nəsimi rayon təşkilatının sədri
